Biểu diễn Âm nhạc cuối tuần tại Nhà Bát Giác. Ảnh: Sở VHTT Hà Nội
Giờ đây, khái niệm công nghiệp văn hóa không còn xa lạ trong các chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Hà Nội. Từ điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, thiết kế sáng tạo hay công nghiệp nội dung số… các ngành công nghiệp văn hóa đang ngày càng thể hiện vai trò quan trọng trong việc tạo việc làm, thúc đẩy sáng tạo, gia tăng giá trị kinh tế và quảng bá hình ảnh Thủ đô.
Theo đó, việc xây dựng Bộ chỉ tiêu thống kê các ngành công nghiệp văn hóa không chỉ nhằm tạo ra một bộ số liệu mới. Mục tiêu sâu xa hơn là hình thành một nền tảng dữ liệu tin cậy để Hà Nội có thể quản lý, điều hành và phát triển công nghiệp văn hóa bằng bằng chứng khoa học.
Tuy nhiên, một câu hỏi được đặt ra là: Công nghiệp văn hóa thực sự đóng góp bao nhiêu cho tăng trưởng kinh tế? Giá trị mà các ngành này tạo ra được đo lường như thế nào? Tác động lan tỏa của văn hóa đối với du lịch, đổi mới sáng tạo hay thương hiệu đô thị được phản ánh bằng những chỉ số nào?
Thực tế muốn quản lý và phát triển hiệu quả thì trước hết phải đo lường được. Trong khi đó, Hà Nội hiện vẫn chưa có một hệ thống chỉ tiêu thống kê chuyên biệt đủ khả năng phản ánh đầy đủ quy mô, cơ cấu, hiệu quả và mức độ đóng góp của các ngành công nghiệp văn hóa đối với phát triển kinh tế - xã hội.
Nhằm góp phần tìm lời giải, cuối tuần qua, Sở Văn hóa và Thể thao (VHTT) Hà Nội đã phối hợp với Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội và Thống kê Hà Nội tổ chức Hội thảo “Giải pháp triển khai Bộ chỉ tiêu thống kê các ngành Công nghiệp văn hóa”. Các chuyên gia đều cho rằng, đây không chỉ là câu chuyện của riêng Hà Nội. Trên thế giới, việc thống kê công nghiệp văn hóa vốn là bài toán phức tạp bởi lĩnh vực này mang tính liên ngành cao, nhiều sản phẩm có giá trị vô hình và khó lượng hóa bằng các phương pháp thống kê truyền thống.
Bà Bùi Thị Hương Thủy, Phó Trưởng phòng Quản lý di sản (Sở VHTT Hà Nội) cho biết, công nghiệp văn hóa đã được xác định là một trong những động lực tăng trưởng mới của Thủ đô, đồng thời giữ vai trò quan trọng trong việc phát huy bản sắc văn hóa, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố. Việc xây dựng Bộ chỉ tiêu thống kê các ngành công nghiệp văn hóa không chỉ nhằm tạo ra một bộ số liệu mới. Mục tiêu sâu xa hơn là hình thành một nền tảng dữ liệu tin cậy để Hà Nội có thể quản lý, điều hành và phát triển công nghiệp văn hóa bằng bằng chứng khoa học; qua đó phát huy hiệu quả các nguồn lực văn hóa, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vai trò tiên phong của Thủ đô trong phát triển công nghiệp văn hóa ở Việt Nam.
Giới thiệu Đề án “Bộ chỉ tiêu thống kê các ngành Công nghiệp văn hóa trên địa bàn thành phố Hà Nội”, TS Phạm Đăng Quyết, Hội Thống kê Việt Nam, thành viên Ban Chủ nhiệm xây dựng Đề án cho hay: Bộ chỉ tiêu thống kê được xây dựng đồng bộ cho 11 ngành công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thành phố. Việc xây dựng bảo đảm khả năng so sánh quốc tế thông qua các chỉ tiêu cốt lõi tương thích với khuyến nghị của UNESCO, UNCTAD và WIPO, bao gồm: tỷ trọng giá trị gia tăng công nghiệp văn hóa trong GRDP, tỷ lệ lao động công nghiệp văn hóa trong tổng lao động xã hội và giá trị xuất khẩu sản phẩm văn hóa; qua đó đánh giá vị thế và mức độ phát triển công nghiệp văn hóa của Hà Nội trong nước và quốc tế.
Theo PGS.TS Nguyễn Đức Chiện, Phó Viện trưởng, kiêm Tổng biên tập Tạp chí Xã hội học và Tâm lý học, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam: Để bộ chỉ tiêu thực sự phát huy hiệu quả trong thực tiễn, cần triển khai đồng bộ các giải pháp: Cần hoàn thiện hệ thống phân ngành công nghiệp văn hóa của Hà Nội trên cơ sở tham chiếu Khung thống kê văn hóa của UNESCO, hệ thống phân loại ngành công nghiệp sáng tạo của UNCTAD và thực tiễn phát triển của Việt Nam. Cần xây dựng Cơ sở dữ liệu công nghiệp văn hóa Hà Nội theo hướng tập trung, đồng bộ và liên thông giữa các ngành, các cấp quản lý. Cần nghiên cứu thành lập Trung tâm Dữ liệu Công nghiệp Văn hóa Thủ đô.
Các chuyên gia dự hội thảo cho rằng, trong bối cảnh Hà Nội là thành viên của Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO, việc sở hữu một hệ thống dữ liệu đầy đủ và tin cậy sẽ giúp thành phố nâng cao năng lực quản trị, đồng thời có thêm cơ sở để so sánh, đánh giá và định vị vị thế của mình trong khu vực và trên thế giới.
